Ga-Sur Haritası

 

Genel olarak “bilinen en eski harita” kabul edilen bir Babil kil tableti, 1930 yılında, eski Babil şehrinin yaklaşık 300 kilometre kuzeyinde, Harran ve Kerkük arasındaki Yorgan Tepe’deki Ga-Sur şehri kalıntıları arasında bulundu. Avuç içine sığacak kadar küçük olan (7.6 x 6.8 cm) bu tablet-haritanın yapım tarihi Akkad dönemindeki Sargon hanedanına, yani M.Ö. 2,300-2,500 yıllarına kadar uzanıyor. Ama bu haritanın Agade dönemine, yani M.Ö. 3,800’e kadar uzandığını söyleyenler de var.

Ga-Sur Haritası

Tabletin yüzeyine iki yanında dağ sıraları bulunan ve ortasından akarsu geçen bir bölgenin haritası kazınmış. Bu tablet üzerinde çivi yazıları ve stilize semboller bulunuyor. Yazılardan, ortadaki arazi parçasının 354 iku [yaklaşık 12 hektar] olduğu ve arazi sahibinin adının Azala olduğu anlaşılıyor. Sol alt köşedeki isim dışında kalan hiçbir yer ismi anlaşılmıyor. Sol alt köşede Mashkan-dur-ibla yazıyor. Burası Nuzi şehrinde bulunan metinlerde Durubla olarak anılan yer. Bu nedenle, bu harita —her ne kadar kesin yeri hâlâ bilinmiyor da olsa— bugünkü Yorgan Tepe’nin yakınlarında bulunan bölgenin o günkü adıyla, yani Ga-Sur haritası olarak isimlendiriliyor.

Haritada görülenin bir vadi boyunca akıp bir başkasıyla mı birleştiği, yoksa bir koldan üç kola mı ayrıldığı, yoksa bunların ırmak değil de kanal mı olduğu anlaşılamıyor. Akarsuyu gösteren sol taraftaki gölgeli bölge isimlendirilmiş ama yazı okunamıyor. Üstüste binmiş yarı-daire öbekleri sıra dağları işaret ediyor. Ortasından ırmak akan vadi, Fırat’ın Mezopotamya’nın kuzey kesiminde bir göle veya denize doğru üç çatallı bir delta oluşturduğu bir yer olabilir. Öte yandan burası, doğuda Zargos Dağları ve Batı’da Lübnan veya Anti-Lübnan Dağları arasından bir ırmak kolunun aktığı Harran Vadisi olabilir.

Kuzey, Doğu ve Batı kazınmış dairelerle gösterilmiş. Bu da o zamanki haritaların bugün olduğu gibi ana yönlerde doğrultulandırıldığına işaret ediyor. Bu tablet aynı zamanda Babilliler tarafından geliştirilmiş olan altmışlı sayı sistemine dayalı matematiksel kartografiyi gösteriyor. Ve topografik haritanın bilinen en eski örneğini sunuyor.

SOLAK KEDİ sayfası.

vengmanett@gmail.com Yazıları
Facebook : Vengma
Contact: Facebook

İlk yorumu siz yapın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


11 + ten =