Sözcükler

Mert, Türkçede yiğit, güvenilir,sözünde duran, erkek adam gibi anlamları var.

Kürtçe’de Merd,merde; ölü,ölümlü,ölmek demek.

Ölümü göze alanlar yiğit olurmuş.Bedel ödemeden yiğit olunmaz,erkek yerine de konulmaz.Bundan dolayıdır ki Kırmançki/Zazaki’de adam,erkek adama mordem,mordemek denir. Kelimenin kökü Mord ve merd aynıdır.Yani adam gibi adam olacaksın, korkmayacaksın,ölümü göze alacaksın ki Mordem olasın, yiğit olasın, sözüne güvenilsin.

Farsçası da Mard demek.

Örnek:Peşmerge kelimesindeki merg de ölüm demek.Yani ölmek için öne atılan,öncü fedai demek.Peş-merge.

Şah-ı merdan Ali derken de ölümü göze alan Şah,yeğitler şahı demiş oluyorsun.

Yine Kırmançki’de Cüamerd yada camerd var. Bu da “genç adam,genç erkek” demek. Türkçe’ye civanmert yada cömert olarak geçmiştir.Gerçi buradaki civan kelimesi de Avestaca’da yuvan demek bu yuvan Kürtçe’de civan olmuş.Bir de bunun olumsuz anlamı olanı var.Adam olmayan,erkek olmayan,insanca olmayan,ölümü göze almayan kişilerede “Namerd” denir.Na-merd yani mert değil.Na yok, değil gibi anlamları var.

Almancaya Nein (nayın) ingilzceye No olarak geçmiş.Bu kelime En azında 3000 yıllık bir kelimedir.Ör) Nahoş hoş değil,Naçar Çare yok, Natamam tamam değil.Yine Almanca Mord, ingilizce murder,mortal bu kelimeden gelir.Almancada davası için ölen yani şehit olan kişilere Märtyrer denir.Üstünde iki nokta olan a türkçedeki e gibi okunur yani (Mertyrer)okunur.Bu kelimenin köküde yine merd dir.Kutsal dava uğruna ölümü seçmiş kişiler için kulanılır.Yine Türkçe’de Merdane kelimesi de buradan gelir.
İki yiğit biribirinden merdane denildiğini duymuşsunuz.
İsone cüamerd merdena xo ver nêkuno.
Ölümü,kahramanlığı,insanlığı,erkekliği,adamlığı anlatan bir kelime.
Merd,Merde,Merdene,Mordem,Merik,Cüamerd.

Kaynak: Barış Tornê Murtê Suri/ Facebook

vengmanett@gmail.com Yazıları
Facebook : Vengma
Contact: Facebook

İlk yorumu siz yapın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


11 + seventeen =